สัญญาณวัยทอง ที่ต้องรู้

เมื่อชีวิตเริ่มก้าวเข้าสู่วัย 30 กลางๆ (ไปจนถึง 30 ปลายๆ) บางคนอาจพบว่า ตัวเองกำลังเผชิญกับช่วงเวลาที่ท้าทายแบบแปลกๆ จะว่าน่าตื่นเต้นก็ไม่ใช่ จะว่าน่าหดหู่ก็ไม่เชิง เพราะมันเป็นช่วงเวลาที่เรียกว่า เข้าสู่วัยกลางคนแล้ว กล่าวคือ แค่เฉียดๆ ‘วัยทอง’ เท่านั้น ยังไม่ถึงขั้นเกิดภาวะอาการหรือความเปลี่ยนแปลงที่รุนแรงใดๆ

ทั้งนี้ ไม่ว่าคุณจะเป็นผู้ชาย ผู้หญิง หรือเพศที่สาม หากคุณมักประสบกับสภาวะดังต่อไปนี้บ่อยๆ ก็ต้องคอยรับมือให้ดี เพราะมันเป็น 10 สัญญาณที่บ่งชี้ว่า คุณกำลังจะได้เผชิญหน้ากับภาวะวัยทอง (อันน่าสยองใจ) ซึ่งใกล้จะมาเยือนภายในเวลาอีกไม่นานแล้ว โดยสามารถแบ่งออกเป็น:

5 สัญญาณวัยทอง ทางร่างกาย

1. คุณมักตื่นขึ้นมาในเวลากลางดึก

หากพิจารณาดูอย่างผิวเผิน อาการเช่นนี้อาจมีความคล้ายคลึงกับอาการของผู้ที่มีความเครียดทั่วไป แต่หากคุณไม่สามารถหลับยาวได้ตั้งแต่กลางคืนถึงตอนเช้าภายในรวดเดียว หรือมักจะตื่นขึ้นมากลางดึกอย่างไร้เหตุผล (เช่น ปวดแขน ปวดขมับ หรือตื่นขึ้นมาขับปัสสาวะ) บ่อยเกินกว่า 3 คืนต่อสัปดาห์ขึ้นไป นั่นถือได้ว่า เป็นหนึ่งในสัญญาณของภาวะวัยทองที่กำลังใกล้เข้ามาแล้ว

2. ปวดเมื่อยกล้ามเนื้อ

โดยเฉพาะการปวดตามกระดูกและข้อ โดยที่ไม่มีสาเหตุ ซึ่งเกิดจากการที่กระดูกเริ่มเปราะบางและกล้ามเนื้อเริ่มอ่อนแอลง ส่งผลให้เกิดอาการปวดเมื่อยตามร่างกายและเจ็บตามข้อ ซึ่งอาการดังกล่าวนั้น ยังอาจเสี่ยงต่อการเป็นโรคกระดูกพรุนเมื่อเข้าสู่ภาวะวัยทองได้อีกด้วย จึงควรเตรียมพร้อมรับมือไว้แต่เนิ่นๆ ด้วยการรับประทานอาหารที่บำรุงกระดูกและกล้ามเนื้อ โดยเฉพาะอาหารจำพวกโปรตีนและวิตามินดี

3. รูปร่างเปลี่ยนแปลงไป

ไม่ใช่เพียงกระดูกและกล้ามเนื้อเท่านั้น ที่เกิดการเปลี่ยนแปลง แต่หากสังเกตดีๆ จะพบว่าผู้ที่กำลังอยู่ในช่วงเฉียดใกล้วัยทอง จะมีรูปร่างที่เปลี่ยนแปลงไปหลายอย่าง เกิดขึ้นเร็วจนคุณตั้งตัวไม่ทันหรือแทบไม่ได้สังเกต (จนกระทั่งมีคนอื่นมาทักให้ทราบ) โดยนอกจากกล้ามเนื้อจะลีบลงแล้ว เอวก็จะเริ่มหายไป มีไขมันเข้ามาแทนที่และลงพุง นอกจากนี้ ยังส่งผลให้ผิวแห้งเหี่ยว ไม่สดใสเต่งตึงเหมือนช่วงวัยที่ผ่านมา

4. ปัสสาวะบ่อย

อาการนี้จะแตกต่างจากผู้ชายวัยทองหรือผู้หญิงวัยทอง ที่จะมีอาการกลั้นปัสสาวะไม่อยู่ร่วมด้วย ผู้ที่อยู่ในช่วงอายุสามสิบกลางๆหรือปลายๆ จะสามารถกลั้นปัสสาวะและอุจจาระได้เป็นระยะเวลานานเหมือนปกติ เพียงแต่เมื่อทำการปัสสาวะ มักจะปัสสาวะได้ไม่สุด (บางคนมักจะทำเปียกเลอะกางเกง เพราะนึกว่า ‘สุด’ แล้ว) ส่งผลให้ต้องถ่ายปัสสาวะบ่อยหรือถี่ขึ้นๆ ทีละนิด ซึ่งบางคนอาจจะไม่รู้ตัวหรือมองข้ามอาการดังกล่าว เพราะนึกว่าเกิดจากการที่อากาศเย็นหรือตนเองดื่มน้ำมากไป

5. เหงื่อออกง่ายกว่าปกติ

ลักษณะอาการเหงื่อออกง่ายหรือเหงื่อออกโดยไม่มีสาเหตุ (เช่น ไม่ได้เกิดจากอากาศร้อน) โดยเฉพาะที่บริเวณหน้าผาก ลำคอ และข้อพับต่างๆของร่างกาย ถือเป็นอีกหนึ่งสัญญาณของการเริ่มเข้าสู่ภาวะวัยทองเช่นกัน ถึงแม้มันจะไม่ได้รวมถึงอาการรู้สึกร้อนวูบวาบในแบบของผู้ชายวัยทองหรือผู้หญิงวัยทอง ซึ่งในวัยดังกล่าว บางคนพอหายร้อน ก็มักจะมีอาการหนาวสั่นตามมาติดๆ สลับกันร่วมด้วย  

5 สัญญาณวัยทอง ทางจิตใจ

1. คุณมักจะรู้สึกสมเพชตัวเอง

โดยปกติแล้ว หากไม่ได้มีปัญหาทางสุขภาพจิตใดๆ คนส่วนใหญ่ที่ไม่ว่าจะต้องเผชิญกับอุปสรรคหรือประสบกับสภาวะตกต่ำในเรื่องใดก็ตาม จะสามารถสร้างกำลังใจให้กับตนเองได้โดยอัตโนมัติ ซึ่งขัดกับผู้ที่กำลังมีสัญญาณของภาวะวัยทอง ที่มักจะมองตัวเองอย่างดูถูกดูแคลน ความเคารพนับถือตัวเองลดลง

ไปจนถึงกระทั่งความรู้สึกสมเพชตัวเองในเรื่องเล็กๆน้อยๆ และชอบเอาตัวเองไปเปรียบเทียบกับผู้อื่น จนเกิดอาการหมกมุ่นและอาจกลายไปเป็นความอิจฉาริษยาได้

2. ขาดความกะตือรือล้น

รวมถึงเกิดอาการเบื่อง่าย คือ เบื่อได้แม้ขณะที่ตนเองกำลังทำกิจกรรมที่เคยชอบหรือเคยให้ความสนใจเป็นประจำ เช่น การเล่นหมากรุก การเล่นกีฬาโปรด การดูหนังฟังเพลง หรือการไปท่องเที่ยวตามต่างจังหวัด/ต่างประเทศ เป็นต้น กิจกรรมเหล่านั้นอาจเคยเป็นเป็นสิ่งที่คุณขาดไม่ได้ แต่พอถึงช่วงวัย 30 ปลายๆ จู่ๆมันก็กลับกลายเป็นกิจกรรมที่น่าเบื่อไปเสี่ยนี่กระไร

3. อารมณ์แปรปรวน หงุดหงิดง่าย

นอกจากนี้ หลายๆคนก็ยังมีอาการซึมเศร้า เคร่งเครียด และเกิดอาการวิตกกังวลง่ายขึ้นด้วย ซึ่งภาวะอาการเหล่านี้ ส่วนหนึ่งเกิดขึ้นจากการที่ระดับฮอร์โมนค่อยๆลดต่ำลง แต่มีผลน้อยมาก เพราะส่วนใหญ่แล้ว จะเกิดจากการที่รู้สึกกลัวว่า ตัวเองอาจจะก้าวตามยุคสมัยไม่ทันหรืออาจถูกคนอื่นๆ (รวมถึงญาติสนิท มิตรสหาย และเหล่าคนใกล้ชิดรอบตัว) ทิ้งไว้ข้างหลัง จึงทำให้อารมณ์ร้อนรนตลอดเวลาและหาความสงบทางใจได้ยาก เพราะกดดันตัวเองมากขึ้น

4. ชอบครุ่นคิดเกี่ยวกับความหมายของชีวิต

รวมถึงทบทวนเรื่องราวในอดีตที่ผ่านมา ซึ่งส่วนใหญ่แล้ว จะเป็นไปในแนว ‘เสียดาย’ (Regret) ต่อบางสิ่งที่ได้ทำลงไปและ/หรือบางสิ่งที่อยากจะทำแต่ไม่ได้ทำ อันเกิดจากความรู้สึกที่ว่า ตัวเองได้ใช้ชีวิตผ่านมาครึ่งทางแล้วและเวลาของชีวิตก็เหลือน้อยลงไปทุกทีๆ จึงมีคำถามต่างๆเกิดขึ้นมากมายในหัว โดยเฉพาะในเรื่องเป้าหมายและความหมายของชีวิต เช่น ตัวเองกำลังเดินมาถูกทางหรือยัง ควรลาออกจากงานหรือไม่ คนรักที่คบหาหรือใช้ชีวิตร่วมกันอยู่คือคนที่ ‘ใช่’ หรือเปล่า เป็นต้น

5. คุณมักตัดสินใจผิดพลาด

รวมถึงอาจไม่กล้าตัดสินใจในบางเรื่องจนถึงขั้นไม่เป็นอันทำอะไรกันเลยทีเดียว หรือในทางกลับกัน คุณอาจตัดสินใจแบบหุนหันพลันแล่น ซึ่งหากโชคดี ก็อาจได้ผลลัพธ์ที่ดีตามมา แต่ปัญหาอยู่ที่ว่า การตัดสินใจแบหุนหันพลันแล่นมักจะนำมาซึ่งผลลัพธ์ในทางลบหรืออย่างมากก็ส่งผลกระทบในเชิงบวกเพียงแค่ระยะสั้นเท่านั้น แต่ในระยะยาว การตัดสินใจในลักษณะดังกล่าว มักจะทำให้ต้องมานั่งเสียใจในภายหลัง ทั้งนี้ ผลของการตัดสินใจในเรื่องใดก็ตาม ไม่มีใครสามารถคาดการณ์ได้อยู่แล้ว ดังนั้น ถึงแม้จะตัดสินใจผิดพลาดไปบ้าง อย่างน้อยคุณก็ไม่ควรตำหนิหรือลงโทษตัวเอง

นอกเหนือไปจาก 10 สัญญาณวัยทองดังที่กล่าวมาแล้ว ผู้ที่กำลังอยู่ในวัยหัวเลี้ยวหัวต่อ (31 – 39) เช่นนี้ ยังมักจะมีสุขนิสัยหรือการดูแลตัวเองน้อยลง ทั้งทางร่างกายและจิตใจ คือ มักปล่อยให้ชีวิตเป็นไปตามยถากรรม รวมถึงการละเลยกิจวัตรประจำวันอันเป็นผลดีต่อสุขภาพของตัวเองด้วย  

นักจิตอายุรเวทที่มีชื่อเสียงทั่วโลก (เช่น ดร. โรบี้ ลุดวิก นักจิตบำบัดและผู้แต่งหนังสือเกี่ยวกับวัยทอง) ได้ให้ความเห็นไว้ตรงกันว่า ในระหว่างช่วงอายุก่อนสี่สิบ ถึงแม้จะยังไม่ถือว่าเข้าสู่ภาวะวัยทองอย่างเต็มตัว คนส่วนใหญ่ก็มักจะเริ่มเกิด ‘วิกฤตวัยกลางคน’ ดังที่กล่าวมาข้างต้น อันส่งผลต่อความมั่นใจในตนเองในหลายๆด้าน

รวมถึงความสามารถในการตัดสินใจ ไม่ว่าจะเป็นเรื่องเล็กหรือเรื่องใหญ่ของชีวิต อย่างไรก็ดี ในขณะที่ยังไม่มีหลักฐานเชิงประจักษ์ชี้ให้เห็นว่า วิกฤตการณ์ในวัยกลางคนเป็นปรากฏการณ์ตามธรรมชาติ แต่ก็มีการเปลี่ยนแปลงมากมายในชีวิต โดยเฉพาะทางด้านความคิดและจิตใจ ซึ่งมันคือสัญญาณการเริ่มต้นของ ‘ภาวะวัยทอง’ นั่นเอง

บทความวัยทองน่ารู้